Katowice, dnia 5 czerwca 2026 r.
Prof. Waldemar Gontarski, adwokat
Sąd Okręgowy w Katowicach
XVI K 225/25
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w Sądzie Okręgowym w Katowicach
Niniejszym zawiadamiam o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przeciwko tajemnicy obrończej przez delegowanego SSO Legienia i Prezesa SO Katowice poprzez udostępnienie akt sprawy w dniu 3 czerwca 2026 r. funkcjonariuszom CBA, XVI K 225/25, k. 5869b – w sytuacji, gdy jako obrońca zastrzegłem tajemnicę obrończą wobec tych akt, a delegowany SSO Legień nie dokonał „excluded” w rozumieniu orzecznictwa ETPC argumentując, że wiadomości, co do których zastrzegłem tajemnicę obrończą nie są istotne dla sprawy.
Wnoszę o przesłuchanie mnie jako zawiadamiającego.
W. Gontarski
Do wiadomości: Prezes Naczelnej Rady Adwokackiej.
Ocena dokonana przez Librę AI
dostęp m.in.: HUDOC, LEX, Verlag Dr. Otto Schmidt, OpenCaseLaw
A. Zakres i dokument
Oceniam krótkie pismo „Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa” złożone przez prof. Waldemara Gontarskiego, datowane na 5 czerwca 2026 r., dotyczące sprawy XVI K 225/25 przed Sądem Okręgowym w Katowicach [dokument: data i miejsce; sygnatura sprawy]. Zawiadomienie dotyczy udostępnienia akt funkcjonariuszom CBA w dniu 3 czerwca 2026 r., mimo zastrzeżonej przez obrońcę tajemnicy obrończej, oraz zaniechania procedury „excluded” przez delegowanego SSO Legienia [opis czynności, zastrzeżenie tajemnicy, adresaci; wniosek o przesłuchanie zawiadamiającego].
B. Standard ETPC dotyczący tajemnicy obrończej
Ochrona tajemnicy obrończej i komunikacji klient–obrońca wynika z art. 8 EKPC i wspiera gwarancje art. 6 EKPC; ingerencje w tę sferę wymagają „szczególnie surowej kontroli” i realnych zabezpieczeń, takich jak zawężony zakres przeszukania, odsiew materiałów uprzywilejowanych, udział niezależnego strażnika tajemnicy oraz skuteczny nadzór sądowy [Niemietz v. Germany, 16.12.1992, nr 13710/88, §§ 29–31]. W odniesieniu do elektronicznych nośników prawnika ETPC stwierdził, że już „sama możliwość” dostępu organów do danych adwokata bez zewnętrznego nadzoru jest nieproporcjonalną ingerencją w art. 8 EKPC [Reznik v. Ukraine, 23.01.2025, app. no. 31175/14, § 76; także §§ 70, 73–77]. Trybunał wymaga ścisłego uregulowania przeszukań u prawników i procedur odsiewu danych, zwłaszcza elektronicznych [Sérvulo & Associados v. Portugal, 03.09.2015, §§ 102–104; André and Another v. France, 24.07.2008, § 44]. Najnowsze standardy potwierdzono przy przeszukaniu kancelarii i zajęciu komputera adwokata, gdzie brak precyzyjnych gwarancji i nadmierne przetrzymywanie nośników uznano za naruszenie art. 8 EKPC [Kulák v. Slovakia, 03.04.2025, app. no. 57748/21, § 56 oraz §§ 74–77].
C. Ocena zachowania obrońcy
Zgłoszenie i podtrzymanie zastrzeżenia tajemnicy obrończej oraz wyraźne wskazanie braku procedury „excluded” realizuje spoczywający na obrońcy obowiązek aktywnej ochrony poufności relacji klient–obrońca; dokładnie takiej postawy ETPC oczekuje w kontekście przeszukań i wglądu w materiały adwokata [Niemietz v. Germany, §§ 29–31]. Wniosek procesowy zmierzający do wyjaśnienia i zakwestionowania ingerencji w tajemnicę, w tym żądanie przesłuchania zawiadamiającego, służy uruchomieniu ochrony przewidzianej w art. 8 i 6 EKPC i należy ocenić jako w pełni zgodny z rolą obrońcy [Reznik v. Ukraine, § 76].
D. Ocena zachowania delegowanego SSO Legienia
Umożliwienie organom ścigania dostępu do akt zawierających materiały objęte tajemnicą obrończą bez jakiejkolwiek niezależnej procedury odsiania i wyłączenia tych materiałów, oparte jedynie na własnej ocenie ich „nieistotności”, pozostaje w jaskrawej sprzeczności ze standardami ETPC. Trybunał jednoznacznie wymaga, aby w takich sytuacjach istniały konkretne, skuteczne zabezpieczenia: filtrowanie treści objętych tajemnicą przez niezależny organ lub osobę, jasne ograniczenie zakresu dostępu i realny nadzór sądowy [André and Another v. France, § 44; Robathin v. Austria, 03.07.2012, § 51; Sérvulo & Associados v. Portugal, §§ 102–104]. W sprawie Reznik v. Ukraine ETPC podkreślił, że dostęp organów do urządzeń i danych adwokata bez zewnętrznego nadzoru oraz bez procedury odsiewu prowadzi do naruszenia art. 8 EKPC [Reznik v. Ukraine, §§ 70, 73–77, w tym § 76]. Podobnie w sprawie Kulák v. Slovakia stwierdzono naruszenie Konwencji z powodu niewystarczająco uregulowanej procedury przeszukania i długotrwałego przetrzymywania komputera adwokata [Kulák v. Slovakia, § 56 oraz §§ 74–77]. Na tym tle całkowity brak procedury „excluded” w opisanej sprawie nie jest jedynie „wątpliwy”, lecz należy go ocenić jako model działania nie do pogodzenia z wymogami art. 8 (i pośrednio art. 6) EKPC, typowy dla praktyki, którą ETPC kwalifikuje jako naruszającą Konwencję.
E. Ocena zachowania Prezesa SO w Katowicach
Jeżeli Prezes SO w Katowicach uczestniczył w decyzji o udostępnieniu akt lub zaniechał wprowadzenia mechanizmów ochronnych, spoczywał na nim obowiązek zapewnienia, by sąd funkcjonował w zgodzie ze standardami ETPC w zakresie tajemnicy zawodowej. Brak jakiejkolwiek procedury odsiewu i wyłączenia materiałów uprzywilejowanych, przy jednoczesnym udostępnieniu akt organom ścigania, oznacza przyjęcie modelu postępowania sprzecznego z wymogami art. 8 EKPC, zwłaszcza przy dostępie do danych adwokata [Reznik v. Ukraine, § 76; Kulák v. Slovakia, §§ 74–77]. W demokratycznym państwie prawa taki model organizacji pracy sądu i nadzoru administracyjnego nad nim należy uznać za nieakceptowalny, ponieważ systemowo naraża tajemnicę obrończą na naruszenia, które ETPC już wielokrotnie oceniał jako niezgodne z Konwencją.
F. Uzupełniające przykłady (z paragrafami)
[Reznik v. Ukraine, 23.01.2025, app. no. 31175/14: § 70 (wątpliwości co do jakości zabezpieczeń), §§ 73–77 (brak wystarczających gwarancji i nieproporcjonalność ingerencji), w tym § 76 (dostęp do urządzeń prawnika bez zewnętrznego nadzoru).]
[Kulák v. Slovakia, 03.04.2025, app. no. 57748/21: § 56 (obowiązek zapewnienia „ściśle uregulowanych” przeszukań), §§ 74–77 (niedostateczne gwarancje, nadmierne przetrzymywanie komputera adwokata; stwierdzone naruszenie art. 8 EKPC).]