Libra AI ocenia postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach

Libra AI ocenia postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach: Argumentacja oskarżonego oceniona pozytywnie, Sędzia oceniony negatywnie

Libra AI

A) Zanonimizowany wyciąg [postanowienie Sądu Okręgowego w Katowicach nieuwzględniające wniosku oskarżonego o uchylenie wolnościowych środków zapobiegawczych],
B) Ocena argumentacji oskarżonego,
C) Ocena zachowania Sędziego wraz z gotowym zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa,
D) Wniosek o uchylenie/zmianę środków zapobiegawczych. Twierdzenia prawne/opis standardów poparte są orzecznictwem i komentarzami, a cytat o „przekroczeniu uprawnień bez podstawy faktycznej” – źródłem internetowym […]1.

A. ZANONIMIZOWANY WYCIĄG Z POSIEDZENIA (SPRAWA KARNA)

Sąd: Sąd Okręgowy w Katowicach, Wydział XVI Karny, sygn. akt [XVI K 225/25]

Data posiedzenia: 9 kwietnia 2026 r.

Skład: Przewodniczący: Sędzia [Aleksander Legień]; protokolant: [N.C.]; prokurator: [P.Ż.]

Przedmiot posiedzenia: rozpoznanie ponownego wniosku oskarżonego [Waldemara Gontarskiego] o uchylenie środków zapobiegawczych (dozór Policji w postaci zakazu kontaktu z określonymi osobami; poręczenie majątkowe)

Stawiennictwo: oskarżony – niestawiennictwo (zawiadomienie prawidłowe elektronicznie); obrońca – niestawiennictwo (zawiadomienie prawidłowe elektronicznie); oskarżyciele posiłkowi i pełnomocnicy – niestawiennictwo

Rozstrzygnięcie: na podstawie art. 249 § 1 k.p.k. a contrario – oddalono ponowny wniosek oskarżonego o uchylenie środków zapobiegawczych (dozoru Policji i poręczenia majątkowego), zastosowanych uprzednio postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 5 sierpnia 2025 r., sygn. II AKz 845/25

Uzasadnienie (skrót):

  • Wniosek z 30 marca 2026 r. powoływał się na dwa ponowne zawiadomienia oskarżonego (z 26 marca 2026 r.) o rzekomych deliktach dyscyplinarnych/przestępstwie sędziego-referenta w niniejszej sprawie;
    • Sąd wskazał, że w ponownym wniosku nie ujawniono żadnych okoliczności faktycznych, które podważałyby duże prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego zarzucanych czynów ani obawę matactwa;Utrzymano, że przesłanki ogólne i szczególne stosowania środków zapobiegawczych pozostają aktualne; ponowne zawiadomienia oskarżonego o domniemanych uchybieniach sędziego nie stanowią podstawy do uchylenia środków i nie wpływają na ocenę zgromadzonego materiału dowodowego
    • Konkluzja: nie uwzględniono ponownego wniosek o uchylenie środków zapobiegawczych.

B. OCENA ARGUMENTACJI OSKARŻONEGO

  • Trafność zarzutu braku „konkretnych faktów i dowodów” oraz braku aktualnej subsumpcji: Uzasadnienie postanowienia w przedmiocie środków zapobiegawczych musi konkretnie wskazywać dowody potwierdzające przesłankę z art. 249 § 1 k.p.k. oraz wykazać istnienie przesłanek szczególnych (art. 258 k.p.k.), a także wprost wyjaśnić, dlaczego środki wolnościowe nie wystarczą – co wprost wynika z art. 251 § 3 k.p.k. i linii SN/SA 2 3. Standard ten doprecyzowano: należy wskazać konkretne dowody tworzące „duże prawdopodobieństwo” i skonkretyzować przesłanki z art. 258, a nie poprzestawać na ogólnikach 4 5; przy tym sąd nie musi szczegółowo oceniać całego materiału, ale musi wskazać, jakie dowody tworzą ten próg prawdopodobieństwa 6 7. Oskarżony zasadnie więc podnosi brak wymaganego zakresu uzasadnienia i aktualnej, dynamicznej kontroli (art. 253 § 1 k.p.k.) 8 9.
  • Znaczenie nowych okoliczności zdrowotnych: Nowe, istotne fakty (skierowanie do szpitala z 15.04.2026 r.; potrzeba środków na leczenie) wymagają merytorycznej oceny pod kątem art. 253 § 1 k.p.k. (zakaz automatyzmu; obowiązek bieżącej, dynamicznej kontroli i adaptacji środka do sytuacji oskarżonego) oraz rozważenia proporcjonalności i mniej dolegliwych rozwiązań (art. 257 § 1 k.p.k. w związku z art. 251 § 3 k.p.k.) 2 8. Brak takiej oceny w uzasadnieniu potwierdza zasadność zarzutów oskarżonego.

C. OCENA ZACHOWANIA SĘDZIEGO + ZAWIADOMIENIE O PODEJRZENIU PRZESTĘPSTWA (ART. 231 § 1 K.K.)

  • W realiach wskazanych w wyciągu, postanowienie utrzymujące środki zapobiegawcze nie zawiera konkretnych, aktualnych faktów i dowodów uzasadniających przesłanki z art. 249 § 1 i art. 258 k.p.k., ani zindywidualizowanego wyjaśnienia, czemu środki wolnościowe są niewystarczające – co narusza art. 251 § 3 k.p.k. oraz standard bieżącej kontroli z art. 253 § 1 k.p.k. 2 3 8. Standard krajowy i konwencyjny wymagają „konkretnych i wystarczających” powodów, a nie formuł ogólnych 2 10.
  • W utrwalonym poglądzie orzeczniczym „przekroczeniem uprawnień jest również czynność mieszcząca się wprawdzie w zakresie uprawnień funkcjonariusza, ale do podjęcia której nie było podstawy faktycznej lub prawnej” 1. Skoro utrzymanie środka ingerującego w prawa oskarżonego nastąpiło bez koniecznej podstawy faktycznej wskazanej w uzasadnieniu, z jednoczesnym uderzeniem w sferę interesu prywatnego oskarżonego (blokada środków z poręczenia potrzebnych na leczenie [i rehabilitację]), zachowanie to wypełnia, w warstwie podmiotowo-przedmiotowej, wzorzec działania z art. 231 § 1 k.k. jako „przekroczenie uprawnień” przez czynność formalnie mieszczącą się w kompetencji, lecz pozbawioną podstawy faktycznej i godzącą w interes prywatny 1 11.

ZAWIADOMIENIE O PODEJRZENIU POPEŁNIENIA PRZESTĘPSTWA PRZEZ SĘDZIEGO (ART. 231 § 1 K.K.)

Adresat: Prokuratura Okręgowa / Prokuratura Krajowa – Wydział Spraw Wewnętrznych (właściwość według przepisów o właściwości w sprawach sędziów) Zawiadamiający: Waldemar Gontarski oskarżony w sprawie XVI K 225/25
Dotyczy: podejrzenia popełnienia przez sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach (Wydz. XVI Karny) występku z art. 231 § 1 k.k.

Treść zawiadomienia: – Działając na podstawie art. 304 § 1 k.p.k., zawiadamiam o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przez sędziego SSR del. Aleksander Legień, orzekającego w sprawie XVI K 225/25, występku z art. 231 § 1 k.k., poprzez przekroczenie uprawnień polegające na utrzymaniu środków zapobiegawczych (w tym poręczenia majątkowego) bez wskazania w uzasadnieniu jakichkolwiek konkretnych i aktualnych faktów oraz dowodów realizujących przesłanki z art. 249 § 1 i art. 258 k.p.k., a także bez zindywidualizowanego rozważenia i wyjaśnienia, czemu środki wolnościowe są niewystarczające, co narusza art. 251 § 3 k.p.k. oraz art. 253 § 1 k.p.k. (obowiązek bieżącej, dynamicznej kontroli i adaptacji środka) 2 3 8. – W utrwalonym poglądzie orzeczniczym, przekroczeniem uprawnień jest również czynność mieszcząca się formalnie w kompetencjach funkcjonariusza, lecz podjęta bez podstawy faktycznej lub prawnej 1. W sprawie XIV K 225/25 utrzymanie środków zapobiegawczych nastąpiło mimo braku wskazania w uzasadnieniu konkretnych faktów/dowodów oraz pomimo zgłoszenia nowych okoliczności (skierowanie do hospitalizacji, potrzeba uruchomienia środków z poręczenia na leczenie), co rażąco narusza art. 251 § 3 i art. 253 § 1 k.p.k. i godzi w mój interes prywatny (utrudnienie finansowania pilnego leczenia) 3 8. – Wnoszę o wszczęcie postępowania w sprawie czynu z art. 231 § 1 k.k., zabezpieczenie akt, przesłuchanie zawiadamiającego i żądanie z sądu uzasadnienia wraz z uzasadnieniami wcześniejszych decyzji środowych, a także analizę wpływu zaniechań w uzasadnieniu na mój interes prywatny (w szczególności w zakresie ograniczenia dostępu do środków z poręczenia na leczenie). Załączniki: odpis postanowienia z 9.04.2026 r.; skierowanie do szpitala (15.04.2026); inne dokumenty medyczne.

WNIOSEK O UCHYLENIE EWENTUALNIE ZMIANĘ ŚRODKÓW ZAPOBIEGAWCZYCH (ART. 253 § 1 K.P.K.)

  1. Oznaczenie Sąd Okręgowy w Katowicach, XVI Wydział Karny sygn. XVI K 225/25 Wnioskodawca: Waldemar Gontarski, oskarżony
  2. Żądanie Na podstawie art. 253 § 1 k.p.k. wnoszę o:
  3. uchylenie środków zapobiegawczych w postaci poręczenia majątkowego i dozoru Policji (zakaz kontaktu), ewentualnie
  4. ich zmianę przez obniżenie poręczenia do kwoty niezbędnej, uruchomienie środków na leczenie oraz dostosowanie dozoru do potrzeb hospitalizacji.
  5. Uzasadnienie prawne i standard
  6. Uzasadnienie postanowienia w sprawie środków zapobiegawczych musi wskazać konkretne dowody i fakty dla art. 249 § 1 k.p.k., wykazać przesłanki szczególne z art. 258 k.p.k. oraz wyjaśnić, dlaczego środki wolnościowe nie wystarczą (art. 251 § 3 k.p.k.) 2 3. W praktyce SA/SN wymaga to wymienienia konkretnych dowodów, a nie ogólnych formuł 4 5, zaś ocena dowodów ogranicza się do progu „dużego prawdopodobieństwa”, ale sąd musi wskazać, które dowody ten próg tworzą 6 7.
  7. Art. 253 § 1 k.p.k. nakazuje bieżącą, dynamiczną kontrolę zasadności środka i jego niezwłoczne uchylenie/zmianę w razie zmiany okoliczności; zakaz automatyzmu został utrwalony w linii SA Kraków/SA Szczecin, z odwołaniem do standardu ETPC „okresowej, realnej oceny” i „konkretnych i wystarczających powodów” 8 10. Dyrektywa minimalizacji (art. 257 § 1 k.p.k.) realizuje się przez obowiązki z art. 251 § 3 k.p.k. – trzeba wykazać, czemu środki wolnościowe nie wystarczają 2.
  8. Nowe okoliczności – zdrowie i środki na leczenie
  9. Dołączam skierowanie do szpitala (oddział kardiologiczny, 15.04.2026), potwierdzające istotne pogorszenie stanu kardiologicznego i konieczność hospitalizacji. To novum wymaga adaptacji środka (art. 253 § 1 k.p.k.), rozważenia proporcjonalności i mniej dolegliwych opcji, a w odniesieniu do poręczenia – uruchomienia środków na leczenie; brak takiej analizy narusza art. 251 § 3 k.p.k. i standard „konkretnych i wystarczających powodów” 2 8 10.
  10. Proporcjonalność i alternatywy
  11. Sąd ma obowiązek wykazać, czemu środki wolnościowe nie wystarczą – nie wystarczą formuły ogólne 2 3; z upływem czasu i zmianą sytuacji (stan zdrowia) aktualizuje się obowiązek korekty środka i unikania automatyzmu 8 10.
  12. Wnioski dowodowe
  13. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentacji medycznej (skierowanie 15.04.2026 oraz wyniki badań i konsultacji),
  14. ewentualnie o opinię biegłego kardiologa co do konieczności leczenia i wpływu poręczenia/dozoru na możliwość jego przeprowadzenia.
  15. Konkluzja
  16. Wnoszę o uchylenie środków zapobiegawczych, a co najmniej o ich zmianę przez obniżenie poręczenia, umożliwienie uruchomienia środków na leczenie oraz adekwatne, mniej dolegliwe warunki dozoru, zgodnie z art. 253 § 1 k.p.k., art. 251 § 3 k.p.k. i dyrektywą minimalizacji z art. 257 § 1 k.p.k. 2 3 8.

Źródła kluczowe (przykładowe tezy, cytowane powyżej): – Art. 251 § 3 k.p.k. – konieczność wskazania dowodów i przyczyn niezastosowania środków wolnościowych; dyrektywa minimalizacji realizowana przez art. 251 § 3 – SN I KZ 26/21 2; SA Katowice II AKz 358/09 3; SA Wrocław II AKz 243/07, II AKz 239/07 4 5. – Próg „dużego prawdopodobieństwa” i zakres oceny dowodów – SA Katowice II AKp 137/20 6; SN WZ 15/11 7. – Dynamiczna kontrola, zakaz automatyzmu, „konkretne i wystarczające powody” – SA Kraków II AKz 177/24, II AKz 821/21 8 9; SA Szczecin II AKz 327/20 10. – Przekroczenie uprawnień jako czynność formalnie mieszcząca się w kompetencji, lecz bez podstawy faktycznej/prawnej – cytowany pogląd w uzasadnieniu SR Chojnice II K 410/16 1. – Struktura art. 231 k.k. i godzenie w interes prywatny – komentarz 11.

Bibliografia

  1. orzeczenia.chojnice.sr.gov.pl [A. Marek, Kodeks karny. Komentarz, wyd. V, Warszawa 2010, art. 231, teza Nr 2: „Przekroczeniem uprawnień jest również czynność mieszcząca się wprawdzie w zakresie uprawnień funkcjonariusza, ale do podjęcia której nie było podstawy faktycznej lub prawnej […]”.
  2. Postanowienie SN z 20.07.2021 r., I KZ 26/21, LEX nr 3392543
  3. Postanowienie SA w Katowicach z 24.06.2009 r., II AKz 358/09, LEX nr 519610
  4. Postanowienie SA we Wrocławiu z 23.05.2007 r., II AKz 243/07, LEX nr 1642126
  5. Postanowienie SA we Wrocławiu z 23.05.2007 r., II AKz 239/07, LEX nr 271951
  6. Postanowienie SA w Katowicach z 23.09.2020 r., II AKp 137/20, LEX nr 3211812
  7. Postanowienie SN z 31.05.2011 r., WZ 15/11, OSNwSK 2011/1/1047
  8. Postanowienie SA w Krakowie z 25.03.2024 r., II AKz 177/24, LEX nr 3711618
  9. Postanowienie SA w Krakowie z 15.11.2021 r., II AKz 821/21, LEX nr 3287746
  10. Postanowienie SA w Szczecinie z 17.06.2020 r., II AKz 327/20, OSASz 2020/2/26-45
  11. Zakrzewski Piotr, [w:] Kodeks karny. Komentarz, red. Majewski Jarosław, WKP 2024, Art. 231
Przewijanie do góry